• Κατηγορία - Χαρακτική
ΠΡΟΒΑΤΑ ΕΛΕΝΑ

  • Σχετικά με τον καλλιτέχνη
  • Βιογραφικό καλλιτέχνη
  • Σχετικά με το πρόγραμμα
  • Σχετικά με το έργο
  • Προηγούμενα έργα

  1. Παρουσιάστε τον εαυτό σας με λίγα λόγια ….

 Ονομάζομαι Έλενα Προβατά, είμαι από την Κέρκυρα,απ’ όπου έφυγα το 2006 με σκοπό να περάσω στη Καλών Τεχνών. Το 2007 μπήκα στο Τμήμα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών Του Παν/μίου Δυτικής Μακεδονίας στη Φλώρινας, αποφοίτησα με πτυχίο στην ζωγραφική –2ο εργαστήριο ζωγραφικής με καθηγητή τον Γιάννη Καστρίτση- και ειδίκευση στην χαρακτική όπου παρακολούθησα και δούλεψα παράλληλα με την ζωγραφική τα δύο τελευταία έτη κυρίως.

Αυτή την στιγμή εργάζομαι σαν εκπαιδευτικός Καλλιτεχνικής Αγωγής στην Πρωτοβάθμια στη Ρόδο και σαν βάση μου διατηρώ την Θεσσαλονίκη.

  1. Με ποια μέσα/υλικά δημιουργείτε συνήθως τα έργα σας ;

Τα δύο τελευταία χρόνια ασχολούμαι κυρίως με τη χαρακτική και τα υλικά που χρησιμοποιώ είναι το ξύλο και το λινόλιουμ. Κάποιες φορές επιλέγω να δουλέψω ξηρή χάραξη σε πλέξιγκλας. Αυτό (η επιλογή των υλικών) συμβαίνει επειδή για να δουλέψει κανείς αρκετές τεχνικές της χαρακτικής, πρέπει να παρέχονται και τα κατάλληλα μέσα όπως η πρέσα –το πιο σημαντικό εργαλείο για το τύπωμα όπου είναι και το παρουσιάσιμο ζητούμενο. Η χειρονακτική εργασία στη παραγωγή ενός έργου με φέρνει πιο κοντά στη φύση μου και στην φύση επίσης. Στην χαρακτική είναι εντυπωσιακό ότι η αίσθηση της αναγέννησης, της εξέλιξης αλλά και της απελπισίας συνυπάρχουν. Ο χρόνος γίνεται σημαντικός, συνεχώς υπάρχει αναμονή που δυναμώνει την αγωνία για το αποτέλεσμα.

  1. Στην μέχρι τώρα πορεία σας υπάρχουν σημαντικές μεταβολές στα εκφραστικά σας μέσα;

Δεν υπάρχουν ιδιαίτερες μεταβολές στα υλικά ούτε ίσως και στην ιδέα που καλλιεργώ, για να πορεύομαι μέσα στον χρόνο δημιουργίας. Απλά καθώς συνεχίζω να δουλεύω, υπάρχει μεγαλύτερη συνειδητοποίηση για το τι ακριβώς καταγράφω ως δεδομένα στο χαρτί, το οποίο παραμένει σταθερό μου υλικό εδώ και χρόνια.

Κινούμαι  συνεχώς… Οι σταθερές μου είναι ότι έχει να κάνει με το έργο μου. Έχω αντιληφθεί πως όταν δουλεύω είναι σαν να κάνω ασκήσεις αυτογνωσίας, που με βοηθούν να κατανοήσω αργά αργά τι είναι αυτό που βλέπω και τι είναι αυτό που με κάνει να μην βλέπω. Τα έργα μου προκύπτουν από βιωματικές καταστάσεις που τις φέρνω στο επίκεντρο του μυαλού είτε για να παράγω, να κρίνω, να πω (να πράξω).

  1. Τι είδους αναζητήσεις απασχολούν την τέχνη σας; Ποιες οι επιρροές σας;

Χρησιμοποιώ τα ζώα μέσα στα θέματα μου τον τελευταίο καιρό, στην ζωγραφική και στην χαρακτική. Τα ζώα με γειώνουν, προκαλούν  το αίσθημα της ανθρωπιάς. Βρίσκονται στις εμπειρίες μου και στις μνήμες μου και αυτό συμβαίνει λόγο του περιβάλλοντος στ’ οποίο μεγάλωσα –μικρό χωριό σε νησί με σχετικά αγροτική ζωή αλλά και ελευθερία στο χώρο.

Δεν τα χρησιμοποιώ επειδή θέλω να δείξω όμως την σχέση αγάπης με αυτά, αλλά επειδή συμβολίζουν για μένα  το φυσικό, το πρωτογενές, αυτό που απλά υπάρχει χωρίς να είναι αναιδές και απλά κάνει τον κύκλο του. Φτιάχνω χαρακτήρες σ’ αυτά και τα εξανθρωπίζω, γιατί  πιστεύω πως πρέπει κανείς να δουλεύει με ότι έχει. Έχω αυτό το βίωμα, αυτό το υλικό, αυτόν το χώρο και τα δουλεύω όπως νομίζω με σκοπό να φέρω την εμπειρία λοιπόν μπροστά στο τώρα -έργο.

  1. Επιλέξτε ένα παλαιότερο έργο σας και περιγράψτε το.

 λινοτυπία σε χαρτί,  1/1,  διαστάσεις: 70cmX70cm

Επιλέγω να περιγράψω το έργο με τίτλο ’’άφωνος’’ , γιατί είναι το έργο που νομίζω ότι μπορεί να δώσει να καταλάβει κανείς τα παραπάνω. Γενικά τα πλάσματα που φτιάχνω πράττουν κάτι συμβολικά, δηλαδή το θέμα δεν είναι μόνο αυτό που φαίνεται  και στην προκειμένη περίπτωση το ζωόμορφο πλάσμα που παραπέμπει σε κατσίκι αλλά και η πράξη του –το παραπάνω πλάσμα σωπαίνει εξαναγκαστικά.

(Ένα ον ζωόμορφο, έχει στήθη έχει σώμα που παραπέμπει σε κατσίκα, το ένα χέρι κλείνει το στόμα και το άλλο είναι μετέωρο.

Δεν ξέρω αν τα χέρια συνδέονται με το σώμα του απαραίτητα, αν είναι δικά του.

Είναι ένα εμπόδιο σίγουρα στο να πράξει αυτό που θέλει  -το στόμα είναι η αναπνοή είναι η φωνή).

Η Ελένη Προβατά είναι απόφοιτος του  τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων τεχνών Φλώρινας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

  1. Έχετε συμμετάσχει σε άλλα καλλιτεχνικά residential προγράμματα ;

 

Δεν μπορώ να πω πως έχω συμμετάσχει σε άλλα residential προγράμματα, αντίστοιχα του Lhi-Lna, αλλά έχω έρθει κατά καιρούς σε συνεργασία με διάφορους καλλιτέχνες από το εξωτερικό, αλλά και εντόπιους. Έχει συμβεί μέσω ταξιδιών σε προγράμματα για την σχολή ή για επαγγελματικούς σκοπούς πάλι, με ύφος residential προγράμματος (ταξίδι- ψηφιδωγράφση,  με το εργαστήριο ψηφιδωτού της σχολής στην Παλαιστίνη, για ένα μήνα).

 

  1. Ποιες ήταν οι προσδοκίες σας από το πρόγραμμα…πριν καν φθάσετε στην Αριδαία ;

 

Αρχικά υπήρχε ένα μικρό άγχος για το ότι θα ήμασταν αρκετά άτομα και πως θα δουλεύαμε, ποιοι οι συσχετισμοί ανάμεσά μας και ποια τα ζητούμενα –… τελικά δεν λέγαμε να φύγουμε και να χωριστούμε… Ήθελα να είμαι συνεπής και σοβαρή  ως προς το αποτέλεσμα το οποίο έπρεπε να προκύπτει εντός χρόνου όπως και νομίζω έγινε (καθώς και από τους υπόλοιπους). Ήξερα ότι θα είναι ένα όμορφο μέρος με φοβερό φυσικό τοπίο και όχι με ιδέα για τα ιστορικά στοιχεία εκτός από γενικότητες, δεν μπορούσα να φανταστώ  ότι θα έβλεπα την ακμάζουσα ζωή τόσο κοντά μου.

 

  1. Ποια μέρη επισκεφθήκατε κατά το 5ήμερο πρόγραμμα ;

 

Όσα περισσότερα μπορούσα, δεν έχανα ευκαιρία είναι η αλήθεια. Ασχολήθηκα όμως με τον Μαυροπόταμο και την γέφυρα του Αλλώρου.

Γενικά επισκεφθήκαμε  χωριά της περιοχής, όπως το Αετοχώρι και ο Αρχάγγελος με σκοπό να δούμε Μονές και Ναούς  των περιοχών – Ναός Αγίου Δημητρίου, Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Τα λουτρά, τα οποία τιμήσαμε δεόντως, τον καταρράχτη  της Κουνουπίτσας όπου και αυτόν δεν τον αφήσαμε, μονοπάτια στην Νότια και το όρος Βόρας –Καϊμάκτσαλαν- στο Μαύρο Δάσος. Ήταν κουραστικά λόγο του χρόνου που είχαμε για να τα επισκεφθούμε αλλά δεν χάναμε μέρα και ώρα που θα γινόταν εξόρμηση. Τα μέρη που επισκεφθήκαμε δεν είναι μόνο όσα καταγράφω από μνήμης  παραπάνω αλλά περισσότερα.

Φυσικά και το μουσείο στην Αριδαία…

 

  1. Ποια ήταν τα πρώτα συμπεράσματα για τον χαρακτήρα της περιοχής κατά το 5ήμερο πρόγραμμα;

 

Πιστεύω ότι η Αλμωπία είναι ένα πολύ ‘’χρήσιμο’’ μέρος με την καθολική έννοια της λέξης. Όταν παρατηρείς γύρω, καταλαβαίνεις ότι είναι μια περιοχή που πολλοί επεδίωξαν να έχουν και είναι προφανές από το γεγονός του ότι είναι γόνιμη γη, δεν θα μπορούσε να μην έχει κατοικηθεί ή να έχει περάσει απαρατήρητη μέσα στους αιώνες ιστορίας.

Το νερό είναι παντού γύρω σου σε κάθε μορφή, από δροσοσταλίδα, ποτάμι, σταλακτίτης στο σπήλαιο κ.ο.κ.

 

  1. Περίπου τέσσερις μήνες μετά από το τέλος του προγράμματος, πώς θα περιγράφατε το genius loci – πνεύμα του τόπου – της Αλμωπίας ;

 

Ένα μέρος που καλεί και γεννά ζωή –δεν θα περιαυτολογήσω.

 

  1. Υπάρχει κάποια στιγμή/περιστατικό που ξεχωρίζετε από την όλη εμπειρία στην Αλμωπία;

 

Δεν μπορώ πραγματικά να ξεχωρίσω κάποια στιγμή. Αυτό που κρατώ είναι όλη η εμπειρία και οι σχέσεις που δημιουργήθηκαν εντός των συνθηκών του προγράμματος.

Πλέον είναι μια στιγμή που στριφογυρίζει στο μυαλό μου και όταν συμβαίνει αυτό έρχονται θετικές σκέψεις.

  1. Ποια ήταν η έμπνευση για το έργο σας κατά το 10ήμερο πρόγραμμα ;

 

Ασχολήθηκα με τον Μαυροπόταμο ή Αλμωπαίο ποταμό και την γέφυρα του Αλώρου αλλιώς γέφυρα του Μεγάλου Αλέξανδρου. Αυτό που με ενδιέφερε να αναπτύξω, εικαστικά, γύρω από την τοποθεσία αυτή, ήταν η έννοια του δρόμου. Δρόμος λοιπόν… ίσον πέρασμα, μεταφορά ύλης, αλλά και γεγονότων μέσα στον χρόνο και στον χώρο. Σκέφτηκα πως το ποτάμι είναι ένας δρόμος… στην ουσία ασταμάτητος, που ρέοντας μεταφέρει την ιστορία του τόπου που το περιβάλει και την δική του…. Το ποτάμι ενώνει αλλά είναι και εμπόδιο. Αντίστοιχα στην προκειμένη περίπτωση και η γέφυρα η οποία μετά από αιώνες ιστορίας, όπου τόσο βασικά χρησιμοποιήθηκε,  τώρα πια έχει καταλήξει εμπόδιο μέσα στην ροή του ποταμού και μνημείο για τον άνθρωπο που δεν την πατά πια.

 

  1. Πώς θα περιγράφατε τη διαδικασία δημιουργίας του έργου σας ;

 

Σε πρώτη φάση έρχεται η σύγχυση από την εικόνα του τόπου, εμένα μου συνέβη  ως και ως προς το θέμα. Σε δεύτερη πρέπει όλα να χωνευτούν και να προσδιοριστούν. Νομίζω πως αντιμετώπισα την κατάσταση σαν να ήμουν μάστορας που θέλει το έργο του να είναι γερό, οπότε προσπάθησα να ελέγξω το ότι το  αποτέλεσμα-έργο θα ήταν έργο γερό και αντίστοιχο των προσδοκιών μου, αλλά και των δεδομένων που αποφάσισα να χρησιμοποιήσω  και μέσα από την σύλληψη και καλλιέργεια τους.

 

Σε σχέση με τα υλικά ήμουν αποφασισμένη εξαρχής ότι θα φτιάξω χαρακτικό έργο και η μήτρα θα είναι από ξύλο όπως και έγινε.

Όταν εντέλει αποφάσισα ότι θέμα μου θα ήταν η ροή- δρόμος- πέρασμα, δεν ξέφυγα πολύ γιατί δεν ήθελα να υπάρξει πληθώρα πληροφοριών και να επέλθει το χάος.

Τέλος στο έργο υπάρχει ο πλαστός- πλάσμα θεός Ροδίας=ροή που η γέφυρα είναι μέρος-μέλος του. Γέφυρα και ποταμός είναι η γέφυρα άλλωστε, η οποία δεν έχει λόγο ύπαρξης χωρίς το ποτάμι και χωρίς να συνδέει. Η γέφυρα είναι ένα με τον περιβάλλοντα χώρο της, επειδή κουβαλάει και την ιστορία του.

 

  1. Ποιος ο διάλογος που αναπτύσσει το έργο σας με την Αλμωπία ; Ποια η σύνδεση του έργου με τον τόπο;

 

Το έργο ονομάζεται Ροδίας: Αυτός που ρέει (ροή). Γέφυρα: σύνδεση, επαφή. Η εικαστική αυτή σύνθεση αναφέρεται στον Μαυροπόταμο και στην παλιά γέφυρα του Αλώρου. Το νερό είναι πηγή ζωής –στην Αλμωπία όπως έχω αναφέρει παραπάνω υπάρχει παντού και στις περισσότερες μορφές του. Αντιμετωπίζεται σ' αυτό το έργο σαν ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας αυτού του τόπου το οποίο είναι οργανικά συνδεδεμένο με τη ζωή των ανθρώπων. Νερό, γέφυρα, αιωνόβιος πλάτανος, αυτό που περνάει και χάνεται, όμως αφήνει ρίζες, σημαδεύει το τοπίο, πλέκεται με την ανθρώπινη δραστηριότητα, αποτελεί μια αρτηρία, είναι δρόμος μα και εμπόδιο που το γεφυρώνει ο ανθρώπινος μόχθος.

Ροδίας ( κυρίως έργο)

Ξυλογραφία 1/1

1,40cmX1m

 

Γέφυρα

Λινοτυπία 1/1

45cmX50cm

 

  1. Ποια σχέση προσδοκάτε να αναπτύξει το έργο σας με το κοινό μέσα από την ψηφιακή έκθεση;

 

Φυσικά και συνιστά δημόσιο λόγο κάθε έργο τέχνης καταρχήν μια πράξη που εμπεριέχει συναίσθημα, συμπεράσματα, πολιτική, ειδικότερα είναι μια άποψη για το οτιδήποτε θέλει να πει ο καλλιτέχνης δηλαδή ο άνθρωπος που είναι υπεύθυνος για την κατασκευή του έργο όποια μορφή και αν αυτό έχει.

Δεν μπορώ να προσδοκώ κάτι ειδικό απ’ το κοινό, το θέμα είναι ότι ο θεατής αν τελικά νιώσει πως αυτό το έργο τον εκφράζει γίνεται και αυτός έμμεσος μέτοχος μιας κατάστασης που δεν έχει βιώσει αλλά λαμβάνει μέσω της εικόνας. Εκείνος θα κρίνει ελεύθερα κάτι που καθώς κοιτάει γίνεται εμπειρία –εικόνα= εμπειρία.

 

  1. Μπορεί η τέχνη να γίνει μοχλός ανάπτυξης ;

 

 Όπως έγραψα και παραπάνω, το έργο τέχνης είναι δημόσιος λόγος. Προσωπικά πιστεύω πως είναι ημερολόγιο… κάθε έργο μια σελίδα, καταγράφει κανείς το τι έχει γνωρίσει μέχρι τώρα στην ζωή υλικά , με το μυαλό και την ψυχή. Φαίνεται κάπως ρομαντική αυτή η οπτική αλλά τουλάχιστον είναι ο τρόπος λειτουργίας μου, κάθε έργο και μια άσκηση αυτογνωσίας.

Αφού λοιπόν βλέπεις κανείς είτε δημιουργός είτε θεατής πράγματα για τον ίδιο, για ενδότερα σημεία του εαυτού του αλλά και για την κοινωνία του θα μπορούσε η τέχνη ναι να λειτουργήσει σαν μοχλός ανάπτυξης όχι μόνο για τον ίδιο αλλά και σε γενικότερη εμβέλεια.

Τέχνη δεν είναι ένα στείρο αντικείμενο ή μια κενή πράξη, μέσα της υπάρχει η δημιουργικότητα η οποία είναι και η κινητήριος δύναμη για την τέχνη. Η δημιουργικότητα είναι ανάπτυξη, μέσο αυτής γίνεται κανείς καλύτερος παρατηρητής και πορεύεται με λιγότερες ανασφάλειες στην κοινωνία του-ζωή. Αυτό σημαίνει και ενέργειες περισσότερες ως προς το επιθυμητό γι’ αυτόν αποτέλεσμα άρα σημαντική προσπάθεια καθημερινής ανανέωσης. Μια ιδέα είναι η αρχή όλων όσων έχουν συμβεί εκτός από τ’ αναπόφευκτα, σημασία έχει τι είναι αυτή η ιδέα και πως γίνεται πράξη.

Μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του καλλιτέχνη εδώ για να δείτε προηγούμενα έργα